Dış Ticaret Terimleri

Incoterms

Uluslararası Ticaret Terimleri — alıcı ve satıcı arasındaki taşıma, risk ve maliyet sorumluluklarını belirleyen standart kurallar seti.

Free On Board

Mallar gemiye yüklendiği anda risk alıcıya geçer; satıcı yalnızca yükleme limanına kadar sorumludur.

Cost, Insurance and Freight

Satıcı malı varış limanına kadar taşır, navlun ve sigortayı öder; ancak risk yükleme sonrası alıcıya aittir.

Ex Works

Satıcı malı kendi tesisinde hazır eder; tüm taşıma, gümrük ve risk sorumluluğu alıcıya aittir.

Free Carrier

Satıcı malı belirlenen noktada taşıyıcıya teslim eder; risk bu noktadan itibaren alıcıya geçer.

Delivered At Place

Satıcı malı ithalat gümrüğü öncesinde belirtilen varış noktasına kadar taşır.

Delivered Duty Paid

Satıcının en fazla sorumluluk üstlendiği terim; malı alıcının kapısına teslim eder, tüm gümrük ve vergileri öder.

Carriage Paid To

Satıcı navlunu belirtilen varış noktasına kadar öder; risk taşıyıcıya teslimde geçer.

Carriage and Insurance Paid To

CPT'ye ek olarak satıcı yüklü sigorta güvencesi sağlamakla yükümlüdür.

HS Code / Tariff Code

Malların uluslararası sınıflandırma sistemi; gümrük vergisi ve kısıtlamaları bu koda göre belirlenir.

Bill of Lading (B/L)

Taşıyıcının malı teslim aldığına dair resmi senet; malın mülkiyetini temsil eden kritik belge.

Proforma Invoice

Resmi satıştan önce düzenlenen taslak fatura; fiyat, miktar ve teslim koşullarını gösterir.

Commercial Invoice

Resmi satış faturası; gümrük beyanında kullanılan temel belgedir.

Packing List

Sevkiyattaki tüm kolilerin ayrıntılı ağırlık, boyut ve içerik bilgilerini gösteren belge.

Certificate of Origin

Malların hangi ülkede üretildiğini belgeleyen resmi sertifika; tercihli gümrük tarifelerinde kullanılır.

A.TR Movement Certificate

Türkiye ile AB arasında serbest dolaşım statüsünü belgeleyen, gümrük avantajı sağlayan form.

EUR.1 Movement Certificate

Türkiye'nin tercihli ticaret anlaşmaları kapsamında menşe ispat belgesi.

Freight Forwarder

İhracatçı adına taşıma, gümrük ve sigorta işlemlerini organize eden aracı firma.

Letter of Credit (L/C)

Alıcının bankasının belirli koşullar sağlandığında satıcıya ödemeyi garanti ettiği güvenli ödeme aracı.

Demurrage

Konteynerin free time süresi aşıldığında limanda kalması için ödenen günlük ceza ücreti.

Detention

Konteynerin liman dışında serbest süreyi aşarak tutulması halinde tahakkuk eden ücret.

Customs Declaration

Malların gümrükten geçişinde yetkililere sunulan resmi beyan belgesi.

Free Zone

Gümrük ve vergi avantajları sunulan, ithalat/ihracat işlemlerinin kolaylaştırıldığı özel ekonomik alan.

EORI Number

AB'de gümrük işlemleri için her firmanın sahip olması gereken tekil kayıt ve tanımlama numarası.

Customs Broker

İthalatçı veya ihracatçı adına gümrük beyan ve clearance işlemlerini yürüten lisanslı uzman.

Export Declaration

Malların yurt dışına gönderilmesi için düzenlenen ve gümrüğe sunulan resmi ihracat bildirimi.

Insurance Policy

Taşıma sırasında oluşabilecek hasar veya kayıplara karşı malları güvence altına alan belge.

Telex Release

Orijinal konşimento yerine dijital onay ile teslim yapılmasını sağlayan sistem; orijinal B/L iptali gerektirir.

MSDS / Safety Data Sheet

Kimyasal ve tehlikeli maddelerin güvenli taşınması için zorunlu güvenlik bilgi formu.

CE Marking

Ürünün AB direktiflerine uygunluğunu gösteren; AB pazarına girişte zorunlu işaret.

Phytosanitary Certificate

Bitkisel ürünlerin zararlı ve hastalıklardan arındırıldığını kanıtlayan, gıda ihracatında zorunlu belge.

Inspection Certificate

Bağımsız denetim firması tarafından mal kalitesi, miktarı veya uygunluğunun onaylandığı belge.

Warehouse Receipt

Malların depoda muhafaza edildiğini belgeleyen, zaman zaman finansman aracı olarak kullanılan makbuz.

ETA – Estimated Time of Arrival

Sevkiyatın varış limanına ulaşacağı öngörülen tarih; lojistik planlamada kritik referans noktası.

ETD – Estimated Time of Departure

Geminin yükleme limanından hareket edeceği öngörülen tarih.

MOQ – Minimum Order Quantity

Üretici veya tedarikçinin kabul ettiği en düşük sipariş adedi veya hacmi.

Lead Time

Siparişin verilmesinden malların hazır hale gelmesine kadar geçen toplam süre.

Net Weight

Ambalaj hariç yalnızca ürünün ağırlığı.

Gross Weight

Ürün ve ambalajın toplam ağırlığı; navlun hesaplamalarında kullanılır.

CBM – Cubic Meter

Sevkiyat hacmini ifade eden ölçü birimi; deniz taşımacılığı ücret hesaplamalarında temel alınır.

Pallet List

Sevkiyatta kullanılan palet sayısı ve boyutlarını gösteren tamamlayıcı yük belgesi.

Draft B/L

Onaylanmadan önce sevkiyat ve taraf bilgilerini içeren B/L taslağı; hataları önlemek için kontrol edilir.

Original B/L

Teslimat için taşıyıcıya ibraz gerektiren, mülkiyeti temsil eden resmi konşimento nüshası.

Consignee

Konşimentoda malı teslim alacak kişi veya kuruluş olarak belirtilen taraf.

Notify Party

Malların varışından haberdar edilecek, konşimentoda kayıtlı taraf.

Shipper

Malları sevk eden ve konşimentoda ihracatçı sıfatıyla yer alan taraf.

Beneficiary

Akreditifte ödemeyi alacak olan ihracatçı taraf.

Applicant

Akreditifin açılmasını bankadan talep eden ithalatçı taraf.

L/C Amendment

Düzenlenen akreditifin koşullarında yapılan ve her iki tarafın onayını gerektiren değişiklik.

Sea Freight

Yüksek hacimlerde en ekonomik seçenek olan konteyner veya dökme deniz taşıması.

Air Freight

Yüksek değerli veya acil yükler için tercih edilen hızlı ama maliyetli taşıma yöntemi.

Road Freight

Komşu ve yakın pazarlara esnek, kapıdan kapıya hizmet sunan karayolu taşımacılığı.

Transit Time

Malların yükleme noktasından varış noktasına ulaşması için geçen süre.

Local Charges

Navlun dışında liman, terminal ve taşıyıcıya ödenen ek ücretler.

THC – Terminal Handling Charge

Terminalin konteyneri işlemesi için talep ettiği, navlundan ayrı ücret.

Customs Duty

Malların sınırdan geçişinde GTİP'e göre hesaplanan resmi vergi.

Anti-Dumping Duty

Piyasa değerinin altında fiyatlandırılan ithal mallara uygulanan telafi edici ek vergi.

HS Classification

Ürünlerin Armonize Sistem'e göre 6–10 haneli gümrük tarife kodu altında sınıflandırılması.

Product Compliance

Ürünün hedef pazarın teknik, güvenlik ve çevre standartlarını karşıladığının doğrulanması.

Sample Shipment

Onay veya test amacıyla gerçek sipariş öncesinde alıcıya gönderilen ürün örneği.

Incoterms 2020

ICC tarafından yayımlanan ve 2020'den itibaren yürürlükte olan güncel uluslararası ticaret terimleri versiyonu.

Free Time

Konteynerin ek ücret olmaksızın limanda veya müşteri sahasında kalabileceği azami süre.